|
Kierunki przyszłych badań oraz
priorytety w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w
państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy
zwróciła się do państw członkowskich o przygotowanie
raportu na temat pojawiających się zagrożeń oraz
zapotrzebowania na badania w obszarze bezpieczeństwa i
higieny pracy, a także priorytetów w tym zakresie.
Raporty miały uwzględniać punkt widzenia zarówno
partnerów społecznych, jak i instytucji badawczych.
Zgromadzone informacje stały się podstawą końcowego
raportu Agencji, pt. Kierunki przyszłych badań oraz
priorytety w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w
państwach członkowskich Unii Europejskiej,
przeznaczonego do wykorzystania w programach badawczych
Komisji Europejskiej.
Zapotrzebowanie
na badania oraz priorytety w zakresie bhp w państwach
członkowskich Unii Europejskiej
Identyfikacja zapotrzebowań na europejskie badania
oraz priorytetów w zakresie bhp.
Celem raportu jest zainspirowanie/zainicjowanie dyskusji
pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej na
temat przyszłych kierunków badań oraz priorytetów w
zakresie bhp. W tym celu w 2000 r. Agencja rozpoczęła
zbieranie informacji, które posłużyły do sformułowania
zawartych w raporcie wniosków. Na podstawie zebranych
informacji miał powstać jednolity dokument przeznaczony
do wykorzystania przy formułowaniu priorytetów w
przyszłych programach badawczych Unii Europejskiej.
Ogólne zapotrzebowanie na badania i priorytety w za
kresie bhp.
Zidentyfikowano dziesięć priorytetów. Każdy z nich
został wymieniony przynajmniej przez dwie trzecie państw
członkowskich jako ważny obszar badawczy.
Priorytetowe obszary badawcze w zakresie bhp.
- Aspekty psychospołeczne
- Aspekty ergonomiczne
- Zagrożenia chemiczne
- Ryzyko wypadku przy pracy
- Zarządzanie ryzykiem zawodowym w małych i średnich
przedsiębiorstwach
- Choroby zawodowe
- Zagrożenia związane z określoną branżą
- Ocena ryzyka zawodowego
- Zastępowanie substancji niebezpiecznych
- Zagrożenia fizyczne
Aspekty psychospołeczne i ergonomicznie oraz zagrożenia
chemiczne znalazły się na czele priorytetów przyszłych
badań. Wśród kwestii psychospołecznych nacisk położono
na problem stresu w pracy. W obszarze ergonomii
szczególny priorytet nadano czynnościom manualnym oraz
pozycji ciała przy pracy. Wśród zagrożeń chemicznych
jako priorytety wskazano trujące i niebezpiecznie
substancje chemiczne, w szczególności substancje
rakotwórcze. Ponadto w pierwszej dziesiątce priorytetów
znalazła się potrzeba dalszych badań nad możliwością
zastępowania szkodliwych substancji chemicznych innymi w
celu zmniejszenia ryzyka zawodowego związanego z
występowaniem tych substancji, a substancje chemiczne
uznano za priorytet w kategorii oceny ryzyka zawodowego.
Kolejnym najczęściej wymienianym priorytetem byto ryzyko
wystąpienia wypadku przy pracy (w szczególności
spowodowanego przez czynnik ludzki), a następnie
zarządzanie ryzykiem zawodowym w małych i średnich
przedsiębiorstwach. Problemy małych i średnich
przedsiębiorstw uznano również za istotne w odniesieniu
do wybranych branż i kwestii organizacji pracy.
Dwie trzecie państw członkowskich wskazało jako ważne
dla przyszłych badań kwestie związane z chorobami
zawodowymi, zagrożeniami występującymi w określonych
branżach, oceną ryzyka zawodowego, zastępowaniem
substancji chemicznych innymi oraz zagrożeniami
fizycznymi.
W kategorii chorób zawodowych kolejny raz państwa
członkowskie UE wskazały na potrzebę dalszych badań nad
problemami wywoływanymi przez czynniki psychospołeczne i
ergonomiczne, jak również problemy spowodowane
narażeniem pracowników na kilka czynników, wliczając w
to złożone kombinacje czynników wynikających z
wprowadzania nowych technologu. Wśród zagrożeń
fizycznych szczególne zainteresowanie wzbudza hałas oraz
promieniowanie elektromagnetyczne.
Za zdecydowany priorytet uznano badania w zakresie
zarządzania oraz oceny ryzyka zawodowego, szczególnie
zaś oceny ryzyka zawodowego związanego z występowaniem w
środowisku pracy substancji niebezpiecznych i
rakotwórczych, a także zagadnienia dotyczącego
ograniczania tego ryzyka poprzez zastępowanie substancji
niebezpiecznych innymi. Wskazano także na problem
zarządzania ryzykiem zawodowym w małych i średnich
przedsiębiorstwach. Inne cieszące się zainteresowaniem
obszary to zintegrowane systemy zarządzania,
certyfikacja systemów zarządzania oraz kwestie dotyczące
kompetencji personelu.
Priorytety w
obrębie głównych obszarów badawczych w za kresie bhp.
Kwestie społeczne i organizacja pracy.
Małe i średnie przedsiębiorstwa zostały wyraźnie
wyróżnione jako priorytetowe z uwagi na ich szczególne
potrzeby. Istnieją także określone grupy społeczne, jak
np. starzejący się pracownicy oraz ludzie z ograniczoną
zdolnością do pracy, które zostały uznane za ważne dla
państw członkowskich. W zakresie zmieniających się
warunków pracy jako ważne obszary do przyszłych badań
uznano telepracę oraz podwykonawstwo. Podczas seminarium
eksperckiego dodatkowo zwrócono uwagę na problem
samozatrudniających się.
Zarządzanie i technologia.
Ocena ryzyka zawodowego ciągle uznawana jest za ważny
problem, mający pierwszeństwo w kategorii „zarządzanie i
technologia".
Integracja systemów zarządzania bhp z innymi systemami
(jak np. system zarządzania jakością oraz system
zarządzania środowiskowego) została również uznana za
istotny temat. Nacisk położono na pomoc zewnętrzną, Np.
uczenie się od innych (przykłady dobrej praktyki,
bench-marking), a także podnoszenie kwalifikacji
personelu. W odniesieniu do rozwoju nowych technologu
państwa członkowskie wskazały na potrzebę
przeprowadzenia badań w obszarze rozwoju i wykorzystania
nowych produktów, metod produkcji, procesów i
wyposażenia eliminującego lub ograniczającego ryzyko
zawodowe na stanowiskach pracy. Jako istotne wymieniono
także zastępowanie niebezpiecznych substancji
chemicznych bezpieczniejszymi.
Zagrożenia środowiska pracy.
Stwierdzono, że nadal brakuje dostatecznej wiedzy na
temat metod ograniczania ryzyka zawodowego związanego z
zagrożeniami występującymi w środowisku pracy.
Zdrowie.
Stosunkowo duże zainteresowanie tą kategorią wynika z
rosnącej świadomości, że kwestia zdrowia pracowników
jest równie uważna jak kwestie bezpieczeństwa.
Tematy szczegółowe i inne tematy związane ze
środowiskiem pracy i zdrowiem.
Tylko kilka państw uznało konieczność prowadzenia badań
nad zagrożeniami występującymi w poszczególnych
branżach. Za szczególnie godne uwagi uznano: rolnictwo,
produkcję przemysłową, budownictwo, transport oraz
służbę zdrowia i opiekę społeczną. Jedno z państw
wykazało zainteresowanie szczególnymi grupami
zawodowymi.
Priorytety w obrębie głównych obszarów badawczych
w zakresie bhp Kwestie społeczne i organizacja pracy
- Małe i średnie
przedsiębiorstwa
- Analiza kosztów i korzyści w zakresie bhp
- Analiza kosztów wypadków przy pracy i chorób
zawodowych
- Pod wykonawstwo
- Starzejący się pracownicy
- Niepełnosprawni pracownicy
- Telepraca
- Samozatrudniający się
- Kultura organizacyjna
- Pracownicy tymczasowi
- Młodociani pracownicy
Zarządzanie i technologia
- Ocena ryzyka zawodowego
- Zarządzanie ryzykiem zawodowym w małych i średnich
przedsiębiorstwach
- Nowe bezpieczne produkty, metody pracy, procesy i
wyposażenie (zapobieganie zagrożeniom dzięki poprawie
ergonomii i bezpieczeństwa pracy, a także ograniczaniu
ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami
biologicznymi i fizycznymi oraz obciążeniem
psychofizycznym)
- Systemy zarządzania bhp, certyfikacja systemów
zarządzania bhp, integracja z innymi systemami
zarządzania
- Przykłady dobrej praktyki, benchmarking
- Szkolenia i podnoszenie kwalifikacji, metodyka szkoleń
w zakresie bhp
- Zapobieganie wypadkom przy pracy
- Promowanie zdrowia w miejscu pracy, metody pracy służb
medycyny pracy
- Informowanie o ryzyku zawodowym i zagrożeniach
występujących w miejscu pracy/ percepcja ryzyka
zawodowego
- Zarządzanie i współudział pracowników
- Bezpieczeństwo przy obsłudze maszyn i urządzeń
mechanicznych (np. ocena ryzyka zawodowego związanego z
obsługą, serwisem i konserwacją maszyn i zakładu pracy)
Zagrożenia występujące w środowisku pracy
- Aspekty psychospołeczne
- Aspekty ergonomiczne
- Zagrożenia chemiczne
- Ryzyko wystąpienia wypadku przy pracy
- Zagrożenia fizyczne
- Zagrożenia biologiczne
Zdrowie
- Choroby zawodowe
Tematy szczegółowe
- Zagrożenia związane z poszczególnymi branżami
- Rozwijanie metodologii
Potrzeba
ogólnoeuropejskiej współpracy.
Państwa członkowskie uznały, że współpraca na szczeblu
europejskim powinna być powiązana z prowadzeniem
wspólnych projektów i programów badawczych.
Partnerzy biorący
udział w przygotowaniu raportu.
Przy organizacji i monitorowaniu badań pomagała Grupa
Tematyczna Agencji pn. „Badania - Praca i Zdrowie".
Grupa ta składa się z ekspertów ds. badań w obszarze bhp
z różnych państw członkowskich Unii Europejskiej,
partnerów społecznych oraz Komisji Europejskiej. Heath
and Safety Laboratory (HSL) z Wielkiej Brytanii pomagało
przy analizowaniu raportów narodowych oraz przygotowaniu
raportu końcowego. Prace realizowano w ramach Centrum
Tematycznego pn. „Badania - Praca i Zdrowie" (Research -
Work and Health). W lipcu 1999 r. Europejska Agencja
zorganizowała w Bilbao seminarium eksperckie, na którym
przedyskutowano wstępne wyniki projektu. Uczestnikami
seminarium byli decydenci i eksperci w zakresie bhp z
państw członkowskich Unii Europejskiej, Komisji
Europejskiej, europejskich instytucji badawczych oraz
partnerów społecznych, a także z USA.
| 
panel reklamowy 
